Veilig op pad in tijden van corona

Hét advies van de overheid: vier vakantie in eigen land (en met je gezonde verstand). Waar kan dat beter dan in Zuid-Limburg, het beroemde stukje 'buitenland' binnen de landsgrenzen?

Ga veilig op pad in Zuid-Limburg.

Het Zuid-Limburgs mijnverleden

Het zwarte goud

Het winnen van steenkool was zo’n lucratieve bezigheid, daar ging heel oostelijk Zuid-Limburg voor ondersteboven. In de jaren 50 werkte bijna iedereen in ‘de koel’. Met een wervelende snelheid schoot je in een smalle liftschacht zo’n 700 meter diep in de grond. Het was aan jou om samen met je koempels het zwarte goud naar boven te halen, zodat heel Nederland er lekker warm bij zat. 

Maak kennis met het rijke mijnverleden

Vandaag de dag herinneren slechts enkele monumenten aan het mijnverleden dat Zuid-Limburg, maar ook de rest van Nederland zoveel welvaart bracht. Reden te meer om eens wat dieper te graven in de boeiende geschiedenis van de Zuid-Limburgse steenkolenwinning.

Nederlands Mijnmuseum

Op de plek van de Oranje Nassau mijn in Heerlen is nu het Nederlands mijnmuseum gevestigd. Dertig jaar na de mijnsluiting herrees dit sprekende museum dat je meeneemt naar een dag in het leven van de mijnwerker. 

Schacht Nulland

De Schacht Nulland behoorde tot de voormalige Domaniale Mijn in Kerkrade. De oudste steenkolenmijn van Nederland. Vanaf 2006 is het een dependance van het Discovery Center Continium, Museumplein Limburg. Oud-koempels van de Domaniale Mijn hebben de stichting ‘Koempels van de Domaniale’ opgericht.

Steenkolenmijn Valkenburg

Stap samen met een ex-mijnwerker in de ondergrondse wereld van de steenkoolwinning. Met jarenlange ervaring als koempel weten de gidsen je op een levendige manier te boeien over de steenkoolwinning in Zuid-Limburg.

Wist je dat...

Een mijnwerker in Limburg ook wel ‘Koempel’ wordt genoemd. ‘Koempel’ is weer afkomstig van het Duitse Kumpel, hetgeen oorspronkelijk 'vriend' of 'maat' betekende. Elke koempel had een uniek nummer, dat op een penning was geslagen. 

Room Escape Heerlen

Werken in de mijnen was lang niet voor iedereen weggelegd. Afdalen naar 400 meter diepte en met zwaar gereedschap tijgeren door de gangen terwijl de aarde boven je zucht en kreunt. Heb jij het in je om de mijnen in te gaan?

Mijnmuseum Beringen

Duik op het imposante industriële mijnterrein van Beringen onder in de wereld van mijnwerkers, de steenkool, het harde werk en het leven rondom de mijn.

⟶ Vlog van Laura

Beleef de steenkolenmijn

Mijn opa vertelde vroeger altijd trots over zijn ‘Koempel’-verleden. Ik zat als kind al met grote oren naar de verhalen te luisteren. Hij sprak vaak over het ‘zwarte goud’ en ik wilde het altijd graag zelf eens zien en ervaren. Gelukkig is dat voor kinderen (en ook voor volwassenen) mogelijk!

Bekijk de vlog

Het leven ondergronds

Het werk van een mijnwerker

Het oosten van Zuid-Limburg wordt ook wel de Oostelijke Mijnstreek genoemd. Al in 1899 opende in Heerlen de eerste mijn waar op grote schaal steenkool werd gewonnen, de Oranje Nassau I. Door de groeiende vraag naar steenkool vanuit de spoorwegen en de opkomende industrie die werkte op stoommachines, breidde het aantal mijnen snel uit. De Oostelijke Mijnstreek beslaat het huidige Parkstad en Sittard-Geleen. Deze regio heeft tot 1974 vrijwel geheel in het teken gestaan van de mijnen. In de hoogtijdagen van de steenkoolwinning behoorde de Oostelijke Mijnstreek tot een van de meest welvarende gebieden van het land.

‘‘Dat gaat niet, bestaat niet"

Het echte werk, dat gebeurde ondergronds. Onder het motto ‘‘Dat gaat niet’, bestaat niet’ werd met groot geweld de zwarte steenkool bovengronds gehaald. Ondergronds was het werk zwaar en soms gevaarlijk. Instortingen, explosieven, mijngassen... De koempels waren niet bang aangelegd en moesten goed op elkaar kunnen vertrouwen. Onderling heerste een sterke verbondenheid en gelijkheid, want onder in de mijn was iedereen even zwart. Eenmaal bovengronds ging het mijnleven door. In je vrije tijd speelde je in de harmonie van de mijn of in de sportclub van de mijn. Zo ontstond er een hechte gemeenschap.

Tip: Snowworld Adventure Trail

Ga op pad op de Wilhelminaberg en leer tijdens een wandeling over de geschiedenis van het mijnverleden van deze regio. Het wandelpad is vrij toegankelijk en elke dag geopend. Sinds kort is er ook de mogelijkheid om een rondleiding te volgen door de Adventure Trail. Een gids vertelt je dan over de geschiedenis van het mijnverleden en de Wilhelminaberg.

Meer over de geschiedenis van deze regio