Rampjaar 1672, roerige tijden in Limburg

Rampjaar 1672, roerige tijden in Limburg

Klooster Wittem, Wittemer Allee 32
Wittem
Je hoort: muziek en liederen op historische instrumenten en historische feiten en gebeurtenissen over deze woelige eeuw in het land van Overmaas. 

Historie
Nationale comités willen zowel de jaren 1572 en 1672 herdenken als mijnpalen in de Nederlandse geschiedenis. Het Samenwerkingsverband-1572-gemeenten ziet dat jaar als geboorte van Nederland (inname van Den Briel) en begin van de
zoektocht naar vrijheid. 

Het Platform Rampjaarherdenking benadrukt het belang van dat jaar voor de geschiedenis van Nederland. De huidige provincie (Nederlands) Limburg ontstond pas in de 19e eeuw, maar gebieden in het huidige Limburg waren nauw betrokken bij de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) en (wat de Fransen noemen) de Hollandse Oorlog (1672-1678). 

Sterker nog: de aanleiding tot de Tachtigjarige Oorlog ontstond vooral in de Zuidelijke Nederlanden en de eerste militaire acties tegen het
Spaanse bewind vonden in 1568 vooral in de Zuidelijke Nederlanden plaats (naast de inval in Groningen). Zie het elfde couplet van het Wilhelmus. Ook vanaf 1672 duurde de Franse bezetting in Zuid-Limburg veel langer dan in de Noordelijke Nederlanden.

Muziek in die tijd: Sweelinck
In 1672 viel Lodewijk XIV, via het bisdom Luik, de Republiek binnen. Maastricht liet hij eerst ongemoeid, maar hij veroverde wel het gebied van Overmaas (Zuid-Limburg). De Franse aanvoerder, de prins van Condé (Louis II, kleinzoon van Louis I), logeerde
in het kasteel van Wittem. 

Stadhouder Willem III blies het kasteel van Valkenburg op om de Fransen geen uitvalsbasis te geven. De Fransen veroverden Maastricht dan toch in 1673 (dood van d’Artagnan), nadat zij zich uit de Noordelijke Nederlanden hadden moeten terugtrekken. De Fransen bleven in Maastricht en ‘Zuid-Limburg’ tot 1678. 

In 1676 probeerde Willem III nog om Maastricht terug te veroveren, maar dat lukte toen niet. Met de Vrede van Nijmegen in 1678 kwam de Republiek weer in het bezit van Maastricht en de Staatse Landen van Overmaas. Muziek in de tijd: hofmuziek uit de tijd van Louis XIV. Constantijn Huygens.

Muziek
Een muzikale herbeleving van Limburgse feiten bij de belangrijkste gebeurtenissen die in de periode 1572-1672 hebben plaatsgevonden. Historicus Kees Schaapveld zal de belangrijkste daarvan toelichten.

Je hoort liederen van de Beeldenstorm in Sint-Truiden (1566), de slag bij Mook (1574), de verovering van Maastricht door Parma (1579), de verovering van Maastricht in 1632 door Frederik Hendrik, en uiteindelijk de aanval van Lodewijk XIV (1672). Het Wilhelmus kan eventueel een rode draad zijn. De groep Pandora zingt en speelt deze muziek op authentieke dan wel nagebouwde instrumenten uit die tijd.

Natuurlijk hoor je het lied in zijn originele versie (Valerius), maar het komt ook voor in werk van van Eyck en wordt gebruikt als melodie bij verschillende contrafacten ( een lied met een nieuwe tekst op een bestaande melodie).

De liederen worden gecombineerd met instrumentale muziek van Cypriano de Rore (werkte aan het hof van Margaretha van Parma), Orlando Lassus, Jacob van Eyck, Sweelinck, Constantijn Huygens en anderen.

Uitvoering 
Ultreya en Pandora². 

Bezetting
Willem Carpentier: verteller, zang, doedelzak.
Martina Diessner: draailier, sleutelviool, cister, zang.
Marcel Ketels: fluiten en dulciaan.
Bart Roose: luit, barokgitaar, aartsluit, percussie.
Peter Van Wonterghem: doedelzak, hakkebord.
Xavier Verhelst: gamba’s.

Aanvang: 20.15 uur.

Data


  • 17-9-2022

Tickets

Kijk voor meer tickets op www.tickli.nl